Polska wobec zmian klimatu
Międzynarodowe zobowiązania Polski
Polska ratyfikowała Ramową Konwencję Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu w dniu 28 lipca 1994 i jest zobowiązana między innymi do:
- opracowania i wdrożenia państwowej strategii redukcji emisji gazów cieplarnianych, w tym także mechanizmów ekonomicznych i administracyjnych, oraz okresowej kontroli jej wdrażania
- inwentaryzacji emisji i pochłaniania gazów cieplarnianych dla każdego roku według metodologii przyjętej przez Konferencję Stron i na tej podstawie monitoringu zmian emisji
- opracowania długookresowych scenariuszy redukcji emisji dla wszystkich sektorów gospodarczych, oddzielnie dla każdego gazu
- prowadzenia badań naukowych w zakresie problematyki zmian klimatu
- opracowania przeznaczonych dla Konferencji Stron okresowych raportów rządowych (co dwa lata), zawierających szczegółowe informacje o wypełnianiu powyższych zobowiązań.
Protokół z Kioto został ratyfikowany 13 grudnia 2002 roku. Polska zobowiązała się w nim do redukcji emisji o 6%, w stosunku do roku 1988. Każda ze stron Protokołu zobowiązana jest ponadto do wdrożenia następujących działań prowadzących do redukcji emisji gazów cieplarnianych:
- poprawy efektywności energetycznej gospodarki
- ochrony pochłaniania i retencjonowania gazów cieplarnianych poprzez promowanie zrównoważonej gospodarki leśnej
- promowania zrównoważonych form rolnictwa
- promowania i wdrażania technologii wykorzystujących odnawialne źródła energii, pochłaniających dwutlenek węgla itp.
- stopniowej redukcji barier rynkowych, utrudniających redukcję emisji w sektorach gospodarczych, w tym usuwania dotacji i wprowadzania ulg podatkowych
- tworzenia zachęt do wdrażania reform sprzyjających redukcji i pochłanianiu gazów cieplarnianych
- podejmowania działań zmierzających do ograniczenia emisji w transporcie
- ograniczenia emisji metanu ze składowisk odpadów i procesów produkcji, transportu i przetwarzania energii.
W celu spełnienia zobowiązań można wykorzystać mechanizmy redukcji emisji, które pozwalają obniżyć koszty redukcji emisji gazów cieplarnianych.
Dokumenty krajowe
Postanowienia Ramowej Konwencji w sprawie Zmian Klimatu oraz Protokołu z Kioto znalazły odzwierciedlenie w następujących dokumentach państwowych:
- Prawo Ochrony Środowiska
- II Polityka Ekologiczna Państwa – dokument przyjęty w roku 2000 w miejsce zdezaktualizowanej I Polityki Ekologicznej Państwa z 1991 roku. Celem II Polityki jest zapewnienie krajowi bezpieczeństwa ekologicznego, a główną zasadą sformułowana podczas Szczytu Ziemi w Rio de Janeiro (1992) zasada zrównoważonego rozwoju.
- Polityka Klimatyczna Polski – dokument przyjęty w roku 2003, w następstwie ratyfikowania Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu, a zwłaszcza Protokołu z Kioto. Wśród celów Polskiej Polityki Klimatycznej znalazły się m. in. redukcja emisji gazów cieplarnianych i zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii.
- Strategia Rozwoju Energetyki Odnawialnej – dokument z roku 2000, zakładający wzrost udziału odnawialnych źródeł energii w całkowitym zużyci energii pierwotnej do 7,5% w roku 2010 i do 14% w roku 2020.
Za dużo emisji, za mało OZE
Podczas Światowego Forum Ekonomicznego w Davos naukowcy z uniwersytetów Yale i Columbia przyznali Polsce 0,7 punktu na 100 możliwych w kategorii „wykorzystanie odnawialnych źródeł energii”. Dlaczego tak mało?
Odpowiedzią na to pytanie może być przykład podany przez Wojciecha Stępniewskiego z WWF Polska: polskie elektrownie wiatrowe wyprodukują w 2006 roku najprawdopodobniej 100 MW energii, co stanowi zaledwie 0,3% ogólnej produkcji, podczas gdy analogiczna produkcja w Niemczech wynosi 18,5 tys. MW, czyli 7% ogółu. Za to aż 70% energii w Polsce produkowane jest z węgla (dla porównania: w krajach zachodnioeuropejskich mniej niż 20%).
Również jeśli chodzi o ograniczanie emisji dwutlenku węgla w naszym kraju jest jeszcze sporo do zrobienia: w zestawionej w 2005 roku przez WWF „Brudnej Trzydziestce” („Dirty Thirty”) największych trucicieli Europy znalazło się aż 5 polskich elektrowni. Są to zakłady w: Turowie, Pątnowie, Bełchatowie, Rybniku i Jaworznie. Elektrownia w Bełchatowie jest największym europejskim producentem energii elektrycznej z węgla brunatnego. Zaopatruje 1/5 kraju, spalając corocznie 35 mln ton węgla i emitując 31 mln ton dwutlenku węgla.
Źródła:
- Ministerstwo Środowiska, 2003. Polityka Klimatyczna Polski - Strategie redukcji emisji gazów cieplarnianych w Polsce do roku 2020.
- www.wwf.pl