Zmiany klimatyczne » Zmiany klimatu w XX wieku

Zmiany klimatu w XX wieku

Gazy cieplarniane – charakterystyka

Występujący w atmosferze w stosunkowo dużych ilościach dwutlenek węgla (CO₂) jest najważniejszym spośród związanych z aktywnością człowieka gazów cieplarnianych. Źródłem  większości jego emisji do atmosfery są procesy naturalne, takie jak oddychanie i rozkład organizmów żywych, jednak to emisje powodowane przez człowieka zaburzają panującą w przyrodzie równowagę. Choć ponad trzy czwarte emitowanego przez ludzi dwutlenek węgla pochodzi ze spalania paliw kopalnych, człowiek przyczynia się do wzrostu poziomu CO₂ w atmosferze także na inne sposoby. Przykładem może być karczowanie pochłaniających nadmiar dwutlenku węgla lasów.

Czy wiesz, że... Od 1958 roku na szczycie góry Mauna Loa na Hawajach, na wysokości około 4000 m n. p. m. wykonywane są pomiary stężenia dwutlenku węgla w atmosferze. Wyniki pomiarów dokonywanych w miejscu oddalonym od lokalnych źródeł zanieczyszczeń wyraźnie wykazują wzrost stężenia CO2 w atmosferze.

Drugim co do ważności gazem cieplarnianym jest utrzymujący się w atmosferze dłużej niż dwutlenek węgla metan (CH₄). On również może się wydzielać w sposób naturalny – podczas rozkładu materii organicznej czy w wyniku procesów beztlenowych zachodzących na bagnach, jego emisja może być jednak także efektem działalności człowieka. Wykorzystywanie paliw kopalnych, hodowla bydła, uprawy rolne (zwłaszcza wymagające obfitego nawadniania uprawy ryżu), utylizacja odpadów - te formy aktywności człowieka są współcześnie źródłem ponad połowy emisji CH₄.

Za nieco mniejszą część emisji – jedną trzecią – odpowiada człowiek w przypadku podtlenku azotu (N₂O). Ten gaz cieplarniany wydziela się na gruntach rolnych i pastwiskach, emitowany jest także przez przemysł chemiczny.

Gaz cieplarniany	Udział w efekcie cieplarnianym w % (z pominięciem udziału pary wodnej)	Działalność człowieka powodująca emisje
CO2	50	spalanie paliw kopalnych wylesianie, a zwłaszcza wypalanie lasów pod uprawy rolne produkcja cementu
CH4	18	spalanie paliw kopalnych uprawy rolne (zwłaszcza ryżu) hodowla bydła wypalanie lasów, np. dżungli amazońskiej składowanie odpadów przemysł wydobywczy
freony	13	do niedawna były powszechnie stosowane w urządzeniach chłodniczych, rozpylaczach kosmetycznych i gaśnicach wyższe freony wykorzystywane są jako smary i oleje izolacyjne
N2O	10	stosowanie nawozów azotowych procesy przemysłowe spalanie paliw kopalnych wypalanie lasów uprawa roli wypas bydła
O3	5	stosowane w cieczach chłodzących i piankach

Gazy cieplarniane - antropogeniczne źródła emisji i wpływ na ocieplenie klimatu.
Źródła: http://edu.pgi.gov.pl/muzeum/efekt/dwutlenek_wegla.htm, http://maps.grida.no/go/graphic/main_greenhouse_gases